محسن پاک آئین / «دیپلماسی به سبک بایدن»

پاک آئین: جو بایدن رئیس جمهور جدید آمریکا، هفته گذشته در جمع کارکنان وزارت خارجه آمریکا از بازگشت به دیپلماسی حرف زد و گفت که قصد دارد با جهان تعامل داشته باشد

وی برای بازسازی اعتماد جامعه جهانی به آمریکا، اعلام آمادگی کرد و از دیپلماتها خواست که منعکس کننده سیاست های جدید کاخ سفید در جهان باشند.
بایدن برای جلب اعتماد جهانی، شروع خوبی نداشت و با حمله به منطقه مرزی عراق و سوریه که با هدف حمایت از تروریست های داعش انجام شد، نشان داد که معنی دیپلماسی را نمی داند.

هنر دیپلماسی به کار گرفتن تدابیر لازم برای پایان دادن به خصومت و تقویت تعامل در روابط خارجی است. بایدن با حمله به سربازان حشدالشعبی نه تنها دولت عراق را  ناراضی ساخت بلکه نیروهای نظامی آمریکا را در معرض انتقام نیروهای عراقی قرار داد.

قطعا از این پس حضور نامشروع آمریکا در سوریه نیز با مشکل جدی مواجه شده و محور مقاومت، عرصه را بر نیروهای آمریکا تنگ خواهد ساخت.

سیاست بایدن در افغانستان نیز علائمی از دیپلماسی نداشت. آمریکا می بایست طبق توافق دوحه، نیروهای نظامی خود را تا ماه خرداد 1400 از افغانستان خارج کند اما رئیس جمهور جدید آمریکا با اعلام حفظ این نیروها در افغانستان، عدم پایبندی به توافق صلح را نشان داد.

این اقدام بایدن که با نظر دولت افغانستان نیز مغایر است باعث خواهد شد تا شبه نظامیان طالبان دوباره به صحنه جنگ بازگردند. واضح است که خروج تمامی نیروهای آمریکایی از افغانستان منجر به ایجاد صلح و امنیت در این کشور خواهد شد و رویه بایدن در حفظ این نیروها، با دیپلماسی نمی تواند همخوان باشد.

دیپلماسی بایدن نسبت به عربستان نیز یک نمایش فریبکارانه بود. او نخست خواستار پایان یافتن جنگ یمن و توقف حمایت و فروش تسلیحات نظامی به ائتلاف عربی شد. بایدن گفت که قصد دارد به این جنگ که یک فاجعه راهبردی است، پایان دهد.

او سپس در تماس تلفنی با محمد بن سلمان ولیعهد سعودی بر تداوم دوستی واشنگتن و ریاض تاکید کرد و روز بعد گزارش محرمانه ای در مورد  قتل جمال خاشقچی توسط بن سلمان  را منتشر کرد. این سیاست دوگانه حاکی از این است که از این پس دولت بایدن با استفاده از اهرم های جنگ یمن و قتل خاشقچی علیه حکام سعودی، شیوه جدیدی را برای دوشیدن عربستان ابداع خواهد کرد.

در این میان دست بن سلمان نیز برای تداوم جنایت علیه مردم بیدفاع یمن باز خواهد بود. البته اگر بایدن، سعودی را فاتح جنگ یمن تصور کند، دچار خطای محاسبه خواهد شد. چرا که شواهد نشان می دهد این جنگ با پیروزی مردم یمن و عقب نشینی ائتلاف سعودی، نظم جدیدی را در منطقه حاکم خواهد کرد.

دیپلماسی بایدن در قبال روسیه با دخالت آشکار در امورداخلی این کشور و اعتراض به دستگیری الکسی ناوالنی، منتقد روسی آغاز شد و با حمایت از اوکراین در مقابل روسیه ادامه یافت. این موضع بایدن با واکنش جدی و تهاجمی روسیه مواجه شد و اقدامات دیپلماتیک برای رفع تخاصم بین مسکو و واشنگتن را بی نتیجه گذارد.

بایدن با چین هم درگیر شد و دولت حاکم بر این کشور را غیردموکراتیک خواند. او خواستار ائتلاف متحدان اروپائی کشورش برای مقابله با مدل اقتصادی چین شد و تایوان را هم مورد حمایت قرار دارد.

اقدام تشنج آفرین بایدن، اعزام ناوهای
آمریکایی به دریای چین جنوبی برای مهار چین در تقابل های دریایی بود. آنتونی بلینکن رئیس دستگاه دیپلماسی آمریکا نیز گفت «بدون شک چین بزرگترین چالش را در مقایسه با سایر کشورهای دیگر متوجه آمریکا کرده است.»

حتی رهبران اروپا که برای تقویت روابط اقتصادی با روسیه و چین تلاش می کنند نیز عملا  از تلاش های دولت بایدن برای افزایش فشار علیه مسکو و پکن ناراضی هستند.

تداوم عدم پایبندی آمریکا به توافق هسته ای(برجام) و لغو تحریم های ضد ایرانی، فشارهای حقوق بشری کاخ سفید به ترکیه، لغو غیررسمی خط لوله با Keystone XL  با کانادا که ناخوشایندی اتاوا را در پی داشت و اختلافات بایدن با  رئیس جمهور برزیل در منطقه آمازون و نمونه های متعدد دیگر نشان می دهد که کماکان دولت آمریکا علاقمند است تا سیاست های یکجانبه گرایانه خود را دنبال کند.

در مجموع بنظر می رسد که تداوم سیاست های خصمانه دولت جدید آمریکا در غرب آسیا و حمایت بایدن از رژیم صهیونیستی و گروه های تروریستی تکفیری و تشدید تنش در روابط با چین و روسیه و همچنین یکه تازی واشنگتن در قاره آمریکا، نخواهد توانست مسیر اشتباه سیاست خارجی آمریکا را اصلاح نماید.

دیپلماسی به سبک بایدن، ادامه سیاست های مداخله گرایانه کاخ سفید در امور کشورهای جهان است. رویکردی که نه تنها به انزوای آمریکا خواهد انجامید بلکه ممکن است بایدن را همچون ترامپ به ترک کاخ سفید وادار سازد.

مطلب پیشنهادی

«دکتر محمدمهدی جهان پرور»/ چند ملاحظه برای انتخابات سالم تر

جهان پرور*: نظام جمهوري اسلامي ايران، نظامي مردمسالارانه و عین حال ديني است كه از …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


یک + 6 =